English
  Sự kiện 2009
 
Sự kiện năm 2009
 
Một Hai Ba Năm Sáu Bảy Tám Chín Mười Mười một Mười hai
 
1
2
3
4
6
7
8
9
10
11
12
 
 
13
14
15
17
18
19
20
21
22
23
24
 
 
25
26
26
28
29
30
31
 
 
5 - 1 - 2009:
 

Hội thảo:

XÂY DỰNG VÀ ÁP DỤNG SUBJECT HEADINGS
TP. HCM ngày 05/01/2009

 

Hội thảo “Xây dựng và áp dụng Subject Headings” là hội thảo quốc gia đầu tiên về Subject Headings do Hội Thư viện Việt Nam, Thư viện Quốc gia, Vụ Thư viện, VILASAL và Thư viện Khoa học Tổng hợp TP. HCM đồng tổ chức. Hội thảo do Thư viện Quốc gia chủ trì và diễn ra tại Thư viện Khoa học Tổng hợp TP. HCM vào ngày 5/01/2009.

Có 65 đại biểu đến từ các đơn vị:
         • 6 cơ sở đào tạo chính quy đại học Thư viện Thông tin trong cả nước;
         • 2 thư viện đại học và 3 thư viện chuyên ngành phía Bắc (bao gồm Thư viện Quân đội);
         • Thư viện Quốc gia và 11 thư viện công cộng;
         • 9 thư viện hội viên VILASAL (Liên chi hội Thư viện Đại học phía Nam).
Ngoài ra còn có sự tham dự của Ông Lê Công Khanh, Phó GĐ Sở Văn hóa-Thể thao-Du lịch TP. HCM; Bà Nguyễn Thị Ngọc Thuần, Chủ tịch Hội Thư viện Việt Nam; lãnh đạo Vụ Thư viện; cùng một số chuyên gia Thư viện Thông tin.

            
                                             Ông Lê Công Khanh và Ông Phạm Thế Khang phát biểu

Sau diễn văn chào mừng hội thảo của Ông Lê Công Khanh, Ông Phạm Thế Khang, GĐ Thư viện Quốc gia phát biểu mở đầu hội thảo: “Subject Headings là một ngôn ngữ tìm tin theo chủ đề quan trọng được các thư viện đại học phía Nam ứng dụng từ thời Câu lạc bộ Thư viện đến nay đã tổ chức nhiều khóa tập huấn và tháng 5 /2008 VILASAL đã tổ chức hội thảo tại Đà Nẵng để thống nhất việc sử dụng trong các thư viện Phía Nam. Nhận thức được tầm quan trọng này, Thư viện Quốc gia, với tư cách là thư viện đứng đầu trong cả nước đã phối hợp với VILASAL cùng với Hội Thư viện và Thư viện Khoa học Tổng hợp TP. HCM tổ chức Hội thảo này nhằm nâng cao nhận thức và đẩy mạnh việc ứng dụng Subject Headings trong phạm vi toàn quốc. Hội thảo sẽ bàn thảo việc thống nhất tên gọi tiếng Việt của Subject Headings và tiến hành biên soạn một Bộ Subject Headings quốc gia”.
Mở đầu phần tham luận và thảo luận, ThS. Nguyễn Minh Hiệp, Chủ tịch VILASAL nhắc lại tầm quan trọng của Subject Headings mà trong bất cứ một tài liệu nghiệp vụ biên mục nào đều nói đến tầm quan trọng đó, tuy nhiên nhận thức về điều này còn rất hạn chế trong giới hoạt động thư viện thông tin ở nước ta. Nhân dịp này Ông Hiệp giới thiệu cuốn giáo trình “Biên mục đề mục” vừa được phát hành đúng lúc để phục vụ cho hội thảo”.

            
                                                       Ông Nguyễn Minh Hiệp mở đầu phần tham luận         

Theo Ông Nguyễn Minh Hiệp mục tiêu hội thảo là rõ ràng, tuy nhiên cần phải xác định mục tiêu sử dụng Subject Headings rõ ràng hơn. Diễn giả nhấn mạnh: “Mục tiêu Sử dụng Tiêu đề đề mục là để hình thành mục lục đề mục – subject catalog trong hệ thống tra cứu của thư viện nhằm hai mục đích: (1) Phản ánh nội dung vốn tài liệu và (2) Phục vụ truy cập theo chủ đề. Với mục đích thứ nhất thì không có gì thay thế Subject Headings; còn mục đích thứ hai thì bên cạnh Subject Headings còn có Từ khóa tự do và Từ chuẩn. Mỗi ngôn ngữ tìm tìn này đều có ứng dụng khác nhau".
Mười bài tham luận còn lại các diễn giả đã có những đóng góp tích cực trong việc đánh giá sự cần thiết phải sử dụng Subject Headings cũng như cần nhanh chóng tiến hành biên soạn Bộ Subject Headings bằng cách (1) Dịch Khung Sears List và (2) Xây dựng Tập tin có thẩm quyền đề mục quốc gia.

            
                                            ThS. Vũ Dương Thuý Ngà và ThS. Lê Ngọc Oánh trình bày tham luận         

Về vấn đề danh xưng tiếng Việt của Subject Headings thì có 6 tham luận đề nghị dùng “Tiêu đề đề mục”, 6 tham luận đề nghị dùng “Đề mục chủ đề”. Riêng có một ý kiến dung hòa “Tiêu đề chủ đề” của Ông Vũ Văn Sơn được mọi người chấp nhận. Theo Ông Nguyễn Minh Hiệp thì “Tiêu đề chủ đề” có thể chấp nhận được tuy nhiên xét về góc độ nghiệp vụ biên mục thuần túy thì “Tiêu đề đề mục” vẫn chính xác hơn.

                                                             Ông Phạm Thế Khang tổng kết Hội thảo       

Hội thảo tiến hành trong một ngày và được ghi nhận là đã mang đến một thành quả tốt đẹp qua kết luận của Ông Phạm Thế Khang:
         • Thống nhất tên gọi Bộ Tiêu đề chủ đề Việt Nam;
         • Thực hiện:
            o Dịch Sears List làm khung cơ bản (Không dịch toàn bộ)
            o Bổ sung các tiêu đề chủ đề của một số thư viện đã làm (Phải được thẩm định)
            o Xuất bản bản in và trực tuyến
         • Thành lập một Hội đồng tư vấn bao gồm các thành phần:
            o Đại diện cơ quan quản lý nhà nước là Vụ Thư viện
            o Hội Thư viện Việt Nam
            o Thư viện Quốc gia
            o Thư viện Khoa học Tổng hợp TP. HCM
            o Hai liên Chi hội thư viện đại học Bắc-Nam
            o Trung tâm Thông tin khoa học công nghệ quốc gia
            o Viện thông tin khoa học xã hội
            o Thư viện Trung ương quân đội
            o Chuyên gia Lê Ngọc Oánh và Vũ Văn Sơn
         • Thành lập Ban biên soạn gồm các thành phần:
            o Thư viện Quốc gia
            o VILASAL
            o Thư viện Khoa học Tổng hợp TP. HCM
            o Viện thông tin khoa học xã hội
            o Thư viện khoa học kỹ thuật trung ương
         • Vụ thư viện và Thư viện quốc gia có trách nhiệm tìm kiếm nguồn tài trợ.

Hội thảo kết thúc vào lúc 16:00 cùng ngày.

 

 
16 - 1 - 2009:
 

HỘI THẢO VILASAL:

“SỬ DỤNG TIÊU ĐỀ CHỦ ĐỀ VÀ THƯ VIỆN SỐ”

Thư viện ĐH Nông Lâm, 16/01/2009

Có hơn 70 cán bộ thư viện hội viên VILASAL và khách mời đã tham dự Hội thảo tất niên của VILASAL với đề tài “Sử dụng tiêu đề chủ đề và thư viện số” tại Thư viện ĐH Nông Lâm vào ngày 16/01/2009. Theo thông lệ, vào dịp cuối năm âm lịch, VILASAL tổ chức hội thảo để tổng kết hoạt động năm qua và hoạch định phương hướng hoạt động trong năm tới. Năm nay, đề tài hội thảo mang ý nghĩa: Những hoạt động thiết thực của VILASAL trong việc cổ súy xây dựng thư viện theo hướng CHUẨN HÓA – HỘI NHẬP đã thành công không những trong việc hỗ trợ toàn bộ hệ thống thư viện đại học phía Nam hiện đại hóa mà còn thúc đẩy việc sử dụng các chuẩn nghiệp vụ AACR2, DDC, MARC21, và mới đây là Tiêu đề chủ đề trong phạm vi cả nước; Nay VILASAL chuẩn bị “tiến công” vào lĩnh vực thư viện số.

 

Mở đầu hội thảo là diễn văn chào mừng của TS. Trịnh Trường Giang, hiệu trưởng trường ĐH Nông Lâm.

            
                                                                     TS. Trịnh Trường Giang phát biểu         

Chương trình hội thảo bao gồm:
      1. Báo cáo hoạt động của VILASAL trong năm 2008 và phương hướng hoạt động trong năm 2009 do ThS. Âu           Thị Cẩm Linh, GĐ Thư viện ĐH Mở TP. HCM, Phó Chủ tịch VILASAL trình bày.
      2. Báo cáo kết quả hội thảo quốc gia “Sử dụng và xây dựng Subject Headings” do ThS. Lê Ngọc Oánh,           chuyên gia thư viện, giảng viên khoa thư viện thông tin ĐH Sài Gòn trình bày.
      3. Thuyết trình “Câu chuyện thư viện số” do ThS. Nguyễn Minh Hiệp, GĐ Thư viện ĐH Khoa học Tự nhiên,           Chủ tịch VILASAL trình bày.
      4. Tham quan thư viện mới của ĐH Nông Lâm.
      5. Tiệc tất niên do Thư viện ĐH Nông Lâm chiêu đãi.

            
                                                                     ThS. Âu Cẩm Linh báo cáo         

BÁO CÁO HOẠT ĐỘNG

LIÊN CHI HỘI THƯ VIỆN ĐẠI HỌC PHÍA NAM (VILASAL)

      I. ĐẶC ĐIỂM CHUNG
      Ngày 28/08/2007, Tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên TP.HCM, Đại hội thành lập LCH Thư viện Đại học Phía Nam đã được tổ chức với sự tham dự của 26/34 đại biểu chính thức. Đại hội đã tiến hành bầu Ban chấp hành nhiệm kỳ 2007 – 2009 với 7 người. Tại phiên họp thứ nhất của BCH, với sự tham dự của Ông Phạm Thế Khang – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư k‎‎ý Hội Thư viện Việt Nam, BCH đã bầu các chức danh và phân công nhiệm vụ trong BCH :
      1. Ông Nguyễn Minh Hiệp, Chủ tịch
      2. Bà Âu Thị Cẩm Linh, Phó Chủ tịch
      3. Ông Hà Lê Hùng, UV BCH
      4. Bà Thái Thị Thanh Thủy, UV BCH
      5. Ông Vũ Xuân Quỳ, UV BCH
      6. Ông Trần Thanh Xuân, UV BCH
      7. Bà Nguyễn Thị Thanh Thủy, UV BCH

      II. BÁO CÁO HOẠT ĐỘNG CỦA VILASAL TỪ THÁNG 9 ĐẾN NAY
      1. Công tác tổ chức
         - Sau đại hội, Liên Chi hội Thư viện Đại học Phía Nam đã đề nghị Ban chấp hành Hội Thư viện Việt Nam xét            chuẩn y, ra quyết định công nhận Ban chấp hành Liên Chi hội Thư viện Đại học phía Nam nhiệm kỳ 2007 –            2009 và các chức danh được bầu tại phiên họp thứ nhất của BCH.
         - BCH cũng gửi thư ngõ đến các Thư viện các Trường Đại học vào Cao đẳng Phía Nam mời tham gia Liên            Chi hội. Đến nay, Liên Chi hội đã có 72 thành viên chính thức. Bước đầu LCH đã xây dựng CSDL Hội viên            VILASAL.
         - BCH cũng đã lập kế hoạch hoạt động năm 2008 với các nhiệm vụ trọng tâm là : Tập huấn nghiệp vụ cho            các thư viện thành viên; Hội thảo về chuyên môn nghiệp vụ để hướng đến xây dựng bộ Tiêu đề đề mục            dùng chung; tìm nguồn tài trợ ; hỗ trợ các thư viện thành viên, trước hết là hỗ trợ về chuyên môn            nghiệp vụ.

      2. Công tác chuyên môn nghiệp vụ
         2.1. Xuất bản Bản tin Thư viện – Công nghệ Thông tin: Liên Chi Hội Thư viện đã xuất bản 2 Bản tin Thư                viện – Công nghệ Thông tin:
               - Bản tin Thư viện – Công nghệ Thông tin 05/2008.
               - Bản tin Thư viện – Công nghệ Thông tin 12/2008
         2.2. Tổ chức các khóa tập huấn: Xác định việc ứng dụng chuẩn nghiệp vụ trong LCH, đặc biệt là Tiêu đề                đề mục là hết sức quan trọng, trong năm 2008 BCH LCH đã tổ chức 2 khóa tập huấn tại thư viện                Trường Đại học Khoa học Tự nhiên gồm:
               - Khóa tập huấn “Định chủ đề” từ ngày 14/04/2008 đến ngày 19/04/2008.
               - Khóa tập huấn “Ứng dụng chuẩn nghiệp vụ thư viện hiện đại”, từ ngày 04/08/2008 đến ngày                15/08/2008.
         2.3. Tổ chức Hội thảo: Ngày 14 - 16/05/2008, tại Trung tâm Thông tin – Học liệu ĐH Đà Nẵng, VILASAL đã                tổ chức Hội thảo “Thống nhất công việc định chủ đề & Biên soạn Khung Tiêu đề đề mục tiếng Việt”.
         2.4. Phối hợp với Thư viện Quốc gia Việt Nam và Thư viện Khoa học Tổng hợp Tp.HCM hội thảo về Tiêu đề                đề mục trong tháng 1/2009.

      III. PHƯƠNG HƯỚNG HOẠT ĐỘNG NĂM 2009
      1. Công tác tổ chức
         - Do có 1 UV BCH thôi công tác, BCH LCH sẽ phân công lại nhiệm vụ trong BCH.
         - Chuẩn bị cho Đại hội nhiệm kỳ 2010 – 2012.
         - Tiếp tục mời các thư viện tham gia vào LCH Thư viện Đại học Phía Nam

      2. Công tác chuyên môn nghiệp vụ
         - Tham gia với Thư viện Quốc gia Việt Nam, Hội Thư viện, Thư viện KH TH Tp.HCM và Liên chi hội Thư viện            Đại học Phía Bắc xây dựng Bộ Tiêu đề chủ đề Việt Nam.
         - Tổ chức hội thảo Thư viện số.
         - Mở 2 lớp tập huấn về Tiêu đề đề mục và Phân loại DDC.
         - Xuất bản 2 Bản tin Thư viện – Công nghệ thông tin.
         - Hỗ trợ các thư viện thành viên trong việc ứng dụng nghiệp vụ và ứng dụng công nghệ thông tin vào            công tác thư viện.

      3. Công tác hợp tác
         - Tích cực mở rộng các mối quan hệ hợp tác nhằm tìm kiếm nguồn tài trợ về tài liệu cho các thành viên và            cho các hoạt động của LCH.
         - Hợp tác với LCH Thư viện Phía Bắc để trao đổi kinh nghiệm và thống nhất chuẩn nghiệp vụ.

            
                              ThS. Lê Ngọc Oánh báo cáo                                 ThS. Nguyễn Minh Hiệp thuyết trình    

CÂU CHUYỆN THƯ VIỆN SỐ

Mở đầu câu chuyện, ThS. Nguyễn Minh Hiệp nhắc rằng: Thư viện số là đề tài mà VILASAL sẽ phát huy vai trò tiên phong của mình để nghiên cứu đưa vào sử dụng trong toàn thể hội viên trong thời gian tới sau khi đã hoàn thành nhiệm vụ thúc đẩy hoạt động thư viện trong nước đi đúng theo con đường CHUẨN HÓA bằng cách sử dụng các chuẩn thư tịch AACR2, MARC21, DDC, và gần đây là Subject Headings.
      - Cuộc cách mạng thông tin ngày nay đang đưa tất cả chúng ta đến trước ngưỡng cửa của thư viện số với việc ứng dụng công          nghệ mới mà đặc trưng nhất là phần mềm nguồn mở khiến cho việc xây dựng thư viện số là cơ hội đồng đều cho tất cả mọi          người.
      - Hiện nay, xu thế xây dựng thư viện số đã trở thành phần chủ đạo trong toàn cảnh hoạt động thông tin thư viện, trong khi         phần mềm nguồn mở trở thành một hiện tượng toàn cầu. Giống như nhiên liệu trong động cơ kỹ thuật, nguồn mở và thư viện số         là hai yếu tố không tách rời.
      - Đối với một thư viện truyền thống, điều quan trọng là việc bổ sung nguồn tài nguyên ngày càng nhiều trên giá kệ trong kho thư         viện; nhưng ngày nay thông tin về những nguồn tài nguyên đó chứa trong mục lục thư viện là quan trọng hơn. Trong thư viện         số người ta gọi những thông tin đó là siêu dữ liệu – là dữ liệu có cấu trúc và do con người tạo ra cho một mục đích hay chức         năng nào đó. Diễn giả minh họa siêu dữ liệu như hình ảnh của tọa độ của một vị trí trên trái đất.
      - Thư viện số là một thư viện trong đó ngoài tài liệu in ấn và tài liệu dạng thu nhỏ (microform), có phục vụ độc giả một tỷ lệ         quan trọng tài nguyên dạng máy đọc được truy cập qua máy tính được gọi là tài nguyên số. Tài nguyên số có thể là tài liệu nội         sinh mà cũng có thể được truy cập từ xa qua mạng máy tính. Tiến trình số hóa trong một thư viện bắt đầu từ hệ thống mục lục,         chỉ mục tạp chí và dịch vụ tóm tắt, đến ấn phẩm định kỳ và tài liệu tham khảo, và cuối cùng là sách in (Reitz, 2005).

Diễn giả nhấn mạnh: Để chuẩn bị xây dựng thư viện số thì người cán bộ thư viện cần phải hình thành tư duy công nghệ mới đối với ngành nghề của mình nói chung và đối với thư viện số nói riêng. Công nghệ mới ở đây được biết là:
      - Công nghệ Web – là công nghệ đóng gói thông tin và chuyển tải trong môi trường số. Do đó, Web chính là         công nghệ của ngành thông tin thư viện trong hiện tại và tương lai.
      - Phần mềm nguồn mở – là phần mềm máy tính có thể đọc được mã nguồn. Điều này cho phép người sử dụng         có thể sử dụng, thay đổi, và phát triển phần mềm, rồi tái phân phối dưới hình thức có hoặc không có sửa         đổi. Đấy chính là trợ thủ đắc lực cho việc xây dựng thư viện số.

            
                              Sir Timothy Berners-Lee, 1955-                             Richard Matthew Stallman, 1953-    

 

Nhân dịp này, diễn giả tôn vinh hai nhân vật nổi tiếng mà thành quả của họ đã làm cơ sở cho việc xây dựng thư viện số. Đó là Tim Berner-Lee, một nhà khoa học máy tính người Anh đã phát minh ra Word-Wide-Web và Richard Stallman, một nhà phát triển phần mềm người Mỹ đã khởi xướng phần mềm tự do và phần mềm nguồn mở.

Diễn giả cho rằng đối với thư viện truyền thống người ta chú trọng đến việc bảo quản vật tạo tác và coi trọng vấn đề sở hữu vật chất; trong khi thư viện số thì chú trọng đến việc truy cập đến vật tạo tác đó và coi trọng vấn đề sở hữu trí tuệ. Do đó, cuối câu chuyện diễn giả đã đề cập đến vấn đề bản quyền trong thư viện số và nhấn mạnh rằng để tiến hành xây dựng thư viện số, ta phải lưu ý đến vấn đề bản quyền. Sưu tầm thông tin và làm cho thông tin đó trở nên phổ biến hơn đối với người khác là một điều liên quan đến vấn đề xã hội. Những người xây dựng thư viện số phải am hiểu quyền sở hữu trí tuệ để hành động một cách có trách nhiệm và đúng luật xung quanh những ứng dụng cụ thể của mình.

Sau khi đi tham quan thư viện mới của ĐH Nông Lâm, toàn thể hội viên VILASAL đã dùng một bữa tiệc đứng do chủ nhà chiêu đải.

Ngoài Thư viện ĐH Nông Lâm, Hội thảo VILASAL còn nhận được sự tài trợ của Công ty cổ phần phát hành sách FAHASA và Công ty cổ phần phát triển công nghệ viễn thông-tin học SUN Việt.

            
                                        ThS. Trần Thu Thủy, GĐ Thư viện ĐH Nông lâm phát biểu bày tỏ niềm
                                           hân hoan đón tiếp đồng nghiệp và mời mọi người dự Tiệc Tất Niên.