English
  Sự kiện 2009
 
Sự kiện năm 2009
 
Một Hai Ba Năm Sáu Bảy Tám Chín Mười Mười một Mười hai
 
1
2
3
4
5
6
8
9
10
11
12
 
 
13
14
15
16
17
18
19
21
22
23
24
 
 
25
26
26
28
29
30
 
 
07 - 4 - 2009:
 

TẬP HUẤN VILASAL

"THỰC HÀNH BIÊN MỤC CHỦ ĐỀ"

7 – 11/4/2009

 
            

Sáng ngày 7/4/2009, VILASAL khai giảng Lớp tập huấn “Thực hành biên mục chủ đề” tại Thư viện ĐH Khoa học Tự nhiên TP. HCM. Học viên đến từ Bắc – Trung – Nam. Xa nhất là từ Học viện Công nghệ Bưu chính viễn thông Hà Nội; Huế có số học viên đông nhất gồm 9 người đến từ Học viện Phật giáo Việt Nam, ĐH Nông Lâm và Cao đẳng Sư phạm; Học viên đến từ các thư viện đại học Đà Lạt, Bình Dương, Đồng Tháp, An Giang, Lạc Hồng (Biên Hòa), Ngân hàng TP. HCM, Mỹ thuật TP. HCM, Y Khoa Phạm Ngọc Thạch, Khoa Kinh tế ĐHQG TP. HCM; Các trường Cao đẳng Bến Tre, Y tế Tiền Giang, Kinh tế Công nghệ TP. HCM, Sân khấu điện ảnh TP. HCM; Hai đơn vị Thư viện công cộng là Thư viện Tỉnh Bình Dương và Tây Ninh; Một đơn vị Thư viện quân đội từ Trường Sĩ quan Công binh; Ngoài ra có Thư viện Xí nghiệp Liên doanh Vietsopetro (Vũng Tàu).

Mở đầu chương trình tập huấn Giảng viên Nguyễn Minh Hiệp trình bày sơ lược quá trình “đổi mới tư duy” của cán bộ thư viện Việt Nam để tiến đến việc sử dụng những chuẩn thư tịch “kiềng ba chân” AACR2, DDC, và MARC21; Đồng thời tiến nhanh đến việc sử dụng “chân” thứ tư là Tiêu đề đề mục / chủ đề qua hai cuộc Hội thảo VILASAL vào ngày 14-16/5/2008 tại Trung tâm Thông tin – Học liệu ĐH Đà Nẵng và Hội thảo Quốc gia vào ngày 5/01/2009 tại Thư viện Khoa học Tổng hợp TP. HCM.

Biên mục chủ đề đã được FESAL vàVILASAL tổ chức tập huấn nhiều lần, nhưng đây là lần đầu tiên học viên tham dự tập huấn với một giáo trình tương đối hoàn chỉnh được biên soạn khá công phu. Do đó chất lượng chương trình tập huấn được tăng lên rất nhiều.


 

 
20 - 4 - 2009:
 

THE 14th CONGRESS OF SOUTHEAST ASIAN LIBRARIANS

ĐẠI HỘI CÁN BỘ THƯ VIỆN CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM Á LẦN 14

CONSAL XIV – Hà Nội, 20 - 23/4/2009

Việt Nam chính thức nhận cờ đăng cai Đại hội CONSAL XIV tại Đại hội CONSAL XIII ở Philippine vào năm 2006. Trong nhiệm kỳ của mình, Việt Nam đã hai lần tổ chức Hội nghị Ban chấp hành CONSAL XIV tại Huế (2007) và TP. HCM (2008). Riêng Đại hội toàn thể sẽ được tổ chức tại Hà Nội vào năm 2009.

 

Vào ngày 21/4/2009, Đại hội toàn thể cán bộ thư viện các nước Đông Nam Á lần thứ 14 (CONSAL XIV) được khai mạc trọng thể tại Hội trường khách sạn Meliá, Hà Nội. Đại hội CONSAL XIV quy tụ gần 900 cán bộ thư viện của 10 quốc gia ASEAN và nhiều khách mời và đại biểu của một số quốc gia khác như Hoa Kỳ, Đức, Nhật Bản, HongKong, vv... Đoàn Việt Nam có hơn 500 cán bộ thư viện. Hầu hết các thư viện hội viên VILASAL đều có đại biểu tham dự.

 

Đại hội CONSAL XIV hân hạnh đón tiếp Phó Chủ tịch nước CHXNCN Việt Nam PGS. TS. Nguyễn Thị Doan, Bộ trưởng Văn hóa-Thể thao-Du lịch Huỳnh Tuấn Anh, Cố vấn thông tin và truyền thông UNESCO ở Châu Á, Susanne Ornager và Phó GĐ. Quỹ Bill & Melina Gates Thư viện toàn cầu, Deborah Jacobs. Sau phần nghi thức và phát biểu chào mừng đại hội của Chủ tịch nước và các vị khách mời. Hội nghị chính thức bắt đầu bằng ba bài tham luận quan trọng:
      1. Báo cáo đề dẫn của GS Ching-Chik Chen, Hoa Kỳ
      2. Tham luận “Bối cảnh thư viện toàn cầu: Phát triển và duy trì bền vững các thư viện ở khu vực Đông             Nam Á” của GS Patricia G. Oyler, Hoa Kỳ
      3. Tham luận “Đẩy mạnh công tác tình nguyện để phát triển bền vững các dịch vụ thư viện” của TS           Varaprasad, Singapore

Trong hai ngày tiến hành đại hội, phần tham luận và thảo luận được chia thành ba khu vực gồm các đề tài:
      1. Dịch vụ thư viện và Sự năng động của các thư viện và Trung tâm thông tin;
      2. Đào tạo thư viện và Ứng dụng công nghệ trong hoạt động thư viện;
      3. Quản lý và tiếp thị thư viện và Hội đoàn thư viện.

            
                                                             ThS. Nguyễn Minh Hiệp trình bày tham luận         

Tại khu vực thứ ba, Ông Nguyễn Minh Hiệp, chủ tịch VILASAL trình bày tham luận “VILASAL on the way to integrate – VILASAL trên đường hội nhập”. Trong phần trình bày của mình, diễn giả đã khá dí dỏm biến bài tham luận của mình thành một câu chuyện “Câu chuyện Câu lạc bộ Thư viện”:
      - Với tác động của cuộc bùng nổ thông tin và sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin, thư viện thế giới đã phát triển          với một tốc độ nhanh chưa từng có. Thư viện học kết hợp thành một ngành khoa học thống nhất và gắn liền với công nghệ          thông tin. Trong khi đó, Thư viện Việt Nam chịu ảnh hưởng của nền thư viện học Liên Xô cũ. Mười năm qua, những giá trị cũ          đã tạo nên sức ì tâm lý làm cản trở mọi thay đổi để phát triển.
      - Những mong cố gắng thoát khỏi áp lực của những giá trị cũ, vào ngày 21/11/1998, tại khu vực phía Nam, Câu lạc bộ Thư          viện ra đời quy tụ hầu hết các thư viện đại học phía Nam. Cùng phát triển theo hướng chuẩn hóa nghiệp vụ thư viện với châm          ngôn “CHUẨN HÓA – HỘI NHẬP – PHÁT TRIỂN”. Đồng thời hoạt động của Câu lạc bộ Thư viện cũng tác động lớn đến việc          phát triển của những thư viện khác trong cả nước.
      - Câu lạc bộ Thư viện, quy tụ 162 hội viên, đã có những hoạt động nghiệp vụ sôi nổi như sau:
            + Tổ chức hội thảo định kỳ và những hội nghị bàn tròn để quảng bá mô hình thư viện hiện đại (Thư viện Cao học thuộc Đại                học Tổng hợp TP. HCM) và cổ súy việc xây dựng và phát triển thư viện theo hướng Chuẩn hóa - Hội nhập.
            + Kể từ 1998, đã tổ chức hàng trăm khóa tập huấn nghiệp vụ thư viện chuẩn hóa, huấn luyện hàng ngàn lượt học viên.
            + Phát hành Bản tin điện tử tại địa chỉ: www.glib.hcmus.edu.vn
      - Dựa vào những hoạt động này, Câu lạc bộ Thư viện:
            + đã giúp những thư viện đại học phía Nam tiến hành đổi mới, đặc biệt trong việc áp dụng những chuẩn thư tịch quốc tế như                AACR2, DDC, LCSH, MARC 21, vv...
            + làm đổi mới tư duy của đồng nghiệp trong cả nước khiến họ dễ dàng chấp nhận hơn những tiêu chuẩn nghiệp vụ thư viện.
      - Nhằm hợp thức hóa và nâng cao hoạt động của Câu lạc bộ Thư viện, FESAL (Federation of Southern Academic Libraries)          được thành lập vào ngày 7/6/2001 chịu sự quản lý của Bộ Giáo dục – Đào tạo. Sau khi Hội Thư viện Việt Nam được thành lập,          FESAL được chuyển thành VILASAL (Vietnamese Library Association of Southern Academic Libraries). Đại hội thành lập được          tổ chức vào ngày 28/8/2007. VILASAL chịu sự quản lý của Hội Thư viện Việt Nam.
      - Câu lạc bộ Thư viện trước đây và VILASAL ngày nay đã tạo nên những giá trị mới mà những trường lớp chính quy thư viện          chưa thực hiện được cho cộng đồng thư viện Việt Nam.
      - Mười năm sau sự ra đời của Câu Lạc bộ Thư viện, những sáng lập viên của Câu Lạc bộ Thư viện đã hỗ trợ cho Khoa Thư          viện Thông tin Đại học Sài Gòn thiết kế một chương trình đào tạo ngành thư viện - thông tin hoàn toàn đổi          mới. Chương trình đào tạo này không những chỉ đáp ứng nhu cầu mà còn làm thay đổi nhu cầu của cộng đồng thư          viện Việt Nam, đã được Bộ Giáo dục - Đào tạo phê duyệt năm 2007.
      - Vào ngày 20/02/2009, một hội nghị quốc tế về “Đào tạo nghiệp vụ chuẩn hóa ngành thư viện – thông tin” quy tụ 200 cán bộ          thư viện quốc tế và Việt Nam, được tổ chức tại Đại học Sài Gòn. Chương trình đào tạo ngành thư viện – thông tin đổi mới của          Đại học Sài Gòn đã được chính thức giới thiệu rộng rãi tại hội nghị này.

Kết luận: Những hoạt động của Câu lạc bộ Thư viện trước đây và VILASAL ngày nay đã giúp cho các thư viện đại học phía Nam nhanh chóng phát triển trên đường hội nhập cũng như đã đóng góp vào việc thiết kế một chương trình đào tạo ngành thư viện - thông tin hoàn toàn đổi mới. Việc làm này sẽ tạo nên một bước ngoặt không những đối với việc đào tạo ngành thư viện – thông tin mà còn đối với việc phát triển tất cả thư viện Việt Nam theo hướng hội nhập. Câu chuyện đã thu hút sự chú ý và quan tâm của rất nhiều đại biểu trong và ngoài nước. Thông qua câu chuyện này mọi người biết rõ hơn về hiện trạng Thư viện Việt Nam, đặc biệt là vấn đề đào tạo. Đây là một tham luận được đặt nhiều câu hỏi nhất so với tất cả những bài tham luận khác. Những đại biểu nước ngoài quan tâm đến vấn đề đào tạo và mong được chia sẻ và hợp tác với ĐH Sài Gòn; những đại biểu trong nước quan tâm đến vấn đề tập huấn nghiệp vụ của VILASAL và đề xuất mở rộng ra phía Bắc, cũng như chương trình đào tạo đổi mới của ĐH Sài Gòn, đặc biệt là Chương trình Liên thông Đại học chính quy với đầu vào là bằng cao đẳng của bất cứ ngành nào chứ không riêng gì Thư viện-Thông tin. Buổi lễ bế mạc cũng được tiến hành một cách hoành tráng với mở đầu bằng việc trao giải thưởng Cán bộ thư viện tiêu biểu của CONSAL – Outstanding CONSAL Librarians bao gồm:
      - Một giải vàng cho một cán bộ thư viện Malaysia.
      - Bốn giải bạc cho Singapore, Philippine, Việt Nam, và Indonesia.

Ông Nguyễn Minh Hiệp là cán bộ thư viện Việt Nam vinh hạnh được nhận giải bạc này.

            
                        Những cán bộ thư viện tiêu biểu                                 Đoàn Việt Nam trao cờ CONSAL cho                       
                              CONSAL nhận giải thưởng                                                        Đoàn Indonesia  

 

Cuối cùng cờ đăng cai tổ chức đại hội CONSAL XV được trao cho đoàn Indonesia. CONSAL XV sẽ được tổ chức ở thành phố du lịch Bali của Indonesia vào năm 2012.

NHỮNG HOẠT ĐỘNG BÊN LỀ CONSAL XIV

      1. Đêm GALA tại Nhà hát thành phố:

            
                                                                                Giao lưu văn nghệ                                

      2. Trò chuyện với đại diện Quỹ Bill & Malenna Gates::

Trưa ngày thứ hai của CONSAL XIV, Bà Deborah Jacobs, Phó GĐ. Quỹ Bill & Melina Gates Thư viện toàn cầu và Ông Michael Chertok đã mời hai đại biểu Việt Nam là Ông Lê Thùy Dương và Ông Nguyễn Minh Hiệp, cùng với một đại biểu Campuchia, Ông Wanna Net dùng cơm trưa tại Khách sạn Meliá. Trong cuộc trò chuyện thân mật, Ông Chủ tịch VILASAL đã giới thiệu chi tiết những hoạt động của VILASAL, đặc biệt nhấn mạnh đến vấn đề tập huấn nghiệp vụ. Đó chính là điều mà phía Nhà tài trợ quan tâm.

      3. Tham quan Vịnh Hạ Long::
            
                                                        Đại biểu Hoa Kỳ và Việt Nam tại Vịnh Hạ Long                  

Ban tổ chức CONSAL XIV đã tổ chức nhiều điểm tham quan cho đại biểu bao gồm Văn miếu, Đền Hùng, Thư viện Tạ Quang Bửu trong ngày 23/4/2009. Ngoài ra có hơn 200 đại biểu quốc tế và Việt Nam đã tham quan Vịnh Hạ Long.

Đoàn xe đưa khách tham quan trở về Khách sạn Meliá vào lúc 20:15. Kết thúc chuyến tham quan thú vị và mọi người chính thức nói lời tạm biệt CONSAL XIV.

4. Tham dự Hội thảo khoa học tại ĐH Khoa học Xã hội-Nhân văn, ĐHQG Hà Nội :
Sáng ngày 24/4/2009, trên đường ra phi trường Nội Bài để trở lại TP. Hồ Chí Minh, các đại biểu của Thư viện ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐHQG TP. Hồ Chí Minh nhận lời mời của Khoa Thư viện Thông tin, ĐH Khoa học Xã hội-Nhân văn, ĐHQG Hà Nội đến tham dự Hội thảo khoa học “Nguồn nhân lực ngành Thông tin-Thư viện ở Việt Nam trước yêu cầu sự nghiệp CNH – HĐH đất nước”.

            
                                                          ThS. Nguyễn Minh Hiệp trình bày tham luận   

Hội thảo quy tụ một số chuyên gia hàng đầu của ngành Thư viện-Thông tin Việt Nam như GS. Phan Văn, GS. Đoàn Phan Tân, vv...; nhiều giảng viên và học viên cao học Thư viện-Thông tin; cùng một số cán bộ thư viện của những thư viện lớn ở Hà Nội. Sau bài tham luận đề dẫn của PGS. TS. Trần Thị Quý, Chủ nhiệm Khoa Thư viện-Thông tin ĐH Khoa học XH-NV, ThS. Nguyễn Minh Hiệp được mời trình bày tham luận đầu tiên “Đào tạo nguồn nhân lực Thư viện-Thông tin vừa đáp ứng nhu cầu vừa làm thay đổi nhu cầu xã hội”.

Bài tham luận có thể được chia làm ba phần:
1. Thực trạng vấn đề đào tạo Thư viện-Thông tin tại Việt Nam:
Trong hơn thập niên qua việc đào tạo nguồn nhân lực thư viện thông tin (TVTT) ở nước ta hầu như chỉ đáp ứng được nhu cầu không thay đổi trong một xã hội đang đổi thay từng ngày!. Cơ sở đào tạo thông tin thư viện nở rộ lên khắp nơi, nhưng càng đào tạo thì nguồn nhân lực cần thiết để quản lý những tòa nhà thư viện đúng nghĩa càng thiếu!
2. Giới thiệu Chương trình đào tạo Thư viện-Thông tin hoàn toàn đổi mới: Hiện nay đang có một Chương trình đào tạo hoàn toàn đổi mới dựa trên quan điểm TVTT là một ngành khoa học thực hành và gắn liền với công nghệ thông tin, được Bộ Giáo dục-Đào tạo phê duyệt năm 2007. Chương trình này đang được triển khai giảng dạy theo hệ tín chỉ bắt đầu từ năm học 2008-2009 tại Khoa Thư viện Thông tin của Trường Đại học Sài Gòn với một phương thức giảng dạy hoàn toàn đổi mới.

Chương trình đào tạo TVTT đổi mới này ngoài việc không bị áp lực bởi những giá trị cũ chi phối đã dựa vào ba tiêu chí cơ bản sau:
      - Ngành TVTT là ngành khoa học thực hành trong chương trình, giáo trình và phương thức giảng dạy;
      - Chương trình đào tạo phải chuẩn hóa;
      - Gắn liền với công nghệ thông tin.

Hiện nay ĐH Sài Gòn đang triển khai giảng dạy theo hệ tín chỉ cấp đại học và cao đẳng; sắp đến sẽ chiêu sinh hệ Liên thông Đại học chính quy với đầu vào là Cao đẳng của bất cứ ngành nào, sau khi hoàn tất hai môn học chuyển đổi:
      - Cơ sở khoa học Thông tin và Thư viện;
      - Tin học ứng dụng trong thư viện.

3. Tầm nhìn – Đào tạo Thư viện-Thông tin trong môi trường CNTT:
Đối với ngành thư viện - thông tin, CNTT không phải chỉ là ứng dụng quan trọng cho ngành mà hiện nay CNTT chính là nghiệp vụ của thư viện hiện đại. Việc quản lý thông tin được xem như là thành quả của CNTT. Chúng ta dễ dàng nhận thức được rằng ngày nay để nghiên cứu chuyên sâu và có giá trị đích thực về ngành TVTT thì việc nghiên cứu đó không thể tách rời CNTT, thậm chí hoàn toàn phụ thuộc vào CNTT.

Nếu chúng ta muốn hoạch định một chiến lược đào tạo ngành TVTT Việt Nam thì không thể tách khỏi ý tưởng thực tế và chiến lược thư viện - công nghệ thông tin đó; vã lại ở nước ta, vấn đề mã ngành là một ràng buộc cho cán bộ TVTT có trình độ muốn nghiên cứu chuyên sâu hay nghiên cứu sinh về ngành nghề của mình hoặc những ứng dụng công nghệ để phát triển ngành nghề, mà những nghiên cứu đó hoàn toàn thuộc lĩnh vực CNTT. Chẳng hạn như những nghiên cứu về Khai thác dữ liệu; Thiết lập cơ sở tri thức; Biên mục tự động; Xây dựng kho tài nguyên học tập điện tử; Xây dựng thư viện số; vv…

Đội ngũ cán bộ TVTT cần phải có kiến thức đại học của tất cả mọi lĩnh vực; với kiến thức đa dạng đó, đội ngũ này cần được đào tạo nghiệp vụ quản lý thông tin trong môi trường CNTT. Đội ngũ này sau khi tốt nghiệp sẽ là những nhà tư vấn về thông tin cho tất cả mọi người trong tất cả mọi lĩnh vực. Do đó mô hình đào tạo cán bộ TVTT cấp sau đại học có đầu vào là sinh viên tốt nghiệp đại học bất cứ ngành nào. Đây là mô hình chiến lược và hội nhập mà ngành TVTT chúng ta cần phải hướng đến và xây dựng trong môi trường CNTT.

Hàng năm sẽ có một số lượng không ít thạc sĩ được đào tạo chính quy với trình độ CNTT cao sẽ phục vụ trong tất cả các cơ sở TVTT của cả nước. Chừng đó sẽ đáp ứng được nhu cầu hiện đại hóa ngành TVTT. Với hướng CNTT, vấn đề nghiên cứu sinh cũng trở nên thuận lợi cho tất cả cán bộ thư viện có trình độ ngày nay và cho thế hệ sinh viên tài năng ngày mai. Trong một khoảng thời gian ngắn, ngành TVTT Việt Nam sẽ có được một đội ngũ hùng hậu hoàn toàn sánh vai cùng năm châu bốn bể.

            
                                         Diễn giả Nguyễn Minh Hiệp cùng GS. Đoàn Phan Tân và GS. Phan Văn   

Bài tham luận đã có một tác động mạnh đến người nghe. Những sinh viên cao học cho rằng họ đã vỡ lẽ ra rằng ngành TVTT thực sự có nhiều hướng mới để phát triển. Chính GS. Phan Văn, con chim đầu đàn của ngành TVTT Việt Nam tâm sự “Đây là những gì tôi mong đợi được nghe từ lâu, nhưng mãi đến bây giờ mới có người nói ra”.

                                                                             Dư âm CONSAL XIV